Doç. Dr. Mehmet Ali Karagözİnmemiş Testis Nedir?

İnmemiş testis, testislerin doğum sonrası olması gereken skrotum adı verilen kesede olmaması durumudur. Normalde testisler, doğumdan önce karın boşluğunda gelişir ve doğumdan önce veya hemen sonrasında skrotuma doğru inerler. Bazı erkek bebeklerde ise  testisler karın içinde veya kasık bölgesinde kalabilir ve skrotuma inmez Bu durum tek ya da çift taraflı olabilir.

Bu durum, erkek çocukların üreme fonksiyonu ve cinsel gelişiminde önemli bir rol oynayan testislerin sağlığı açısından erken tanı ve tedavi gerektiren bir durumdur. İnmemiş testis, zamanında tedavi edilmezse kısırlığa veya testis kanserinde risk artışına neden olabilir. Bu nedenle, bebeklerde testislerin skrotuma inip inmediği düzenli olarak kontrol edilmelidir. İnmemiş testis tespit edildiğinde, üroloji uzmanları tarafından tedavi edilir. Tedavi, genellikle testisin ameliyatla skrotuma indirilmesini içerir.

İnmemiş testis tanısı ne sıklıkla konur ve hangi hastalarda sık görülür?

Zamanında doğan erkek bebeklerin % 1-4’ünde inmemiş testis görülürken, bu oran erken doğum olan çocuklarda daha sıktır.

İnmemiş testisin sebepleri nelerdir?

• Ailede daha önce inmemiş testis öyküsü
• Bazı genetik bozukluklar
• Hormonal sebepler ve kimyasallara maruziyet
• Gebelikle alakalı durumlar (annede obezite ve diyabet)
• Erken doğum gibi durumlarda inmemiş testis görülme olasılığı daha yüksektir. 

İnmemiş testis tanısı nasıl konulur?

İnmemiş testis tanısı, fiziksel muayene ile konulur. Genellikle bebeklerde veya erken çocukluk döneminde teşhis edilir. Fizik muayene sırasında doktor, testislerin normal pozisyonunda olup olmadığını kontrol eder. Muayene sırasında ortamın sıcak olması önemlidir. Muayene yatar pozisyonda bacaklar gevşek bir pozisyonda iken yapılır.

Eğer testisler normal pozisyonda değilse, doktor ultrason veya diğer görüntüleme testleri kullanarak testislerin yerini belirleyebilir.  Testisleri elle muayene ile saptanamadığı ve ultrasonda görülemediği durumlarda önerilen yaklaşım tanısal laparoskopi ile testisin yerinin tespiti ve olması gereken yere indirilmesidir.

Erkek çocukların doğumundan sonraki ilk birkaç ay içinde testislerin skrotuma yerleşmesi beklenir. Ancak, bazı çocuklarda bu süreç daha uzun sürebilir veya hiç gerçekleşmeyebilir. Bu nedenle, doktorlar bebeklerin ve küçük çocukların testislerini düzenli olarak kontrol ederler.

Eğer inmemiş testis tanısı konulursa, doktor genellikle testislerin normal pozisyona yerleştirilmesi için cerrahi tedavi önerir. Bu işlem, genellikle çocukların erken yaşta yapılır çünkü geç dönemde yapılan müdahalelerin başarı oranı düşüktür.

İnmemiş testis ameliyatı için uygun zaman nedir?

İnmemiş testis, doğuştan gelen bir durumdur ve testis normal yerine inmemiştir. Bu durum, testisin gelişimi ve ilerleyen yaşlarda üreme fonksiyonu üzerinde olumsuz etkileri olduğundan dolayı, ameliyat gerektirir.

6. aya kadar testisin yerine kendiliğinden inişi devam edebilir. 6. aydan sonra testisin kendiliğinden yerine inişi nadirdir. Bu yüzden inmemiş testis ameliyatı için en uygun zaman, çocuğun 6-12 aylık olduğu dönemdir. Bu dönemde, testis normal yerine indirilebilir, en geç 18. ayda tedavi tamamlanmış olmalıdır. Çocuk büyüdükçe, ameliyatın başarısı azalır ve daha fazla komplikasyon riski oluşabilir.

Bu nedenle, çocuğunuzda inmemiş testis şüphesi varsa, en kısa sürede bir doktora başvurmanız önemlidir. Doktorunuz, durumun ciddiyetine ve çocuğunuzun yaşına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak en uygun zamanı belirleyecektir.

İnmemiş testis tedavisi uygun zamanda yapılmazsa ne olur?

İnmemiş testis, testisin normal pozisyonunda olmayıp kasık bölgesinde veya karın içinde bulunması durumudur. Eğer inmemiş testis tedavisi uygun zamanda yapılmazsa, aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir:

Kısırlık riski: İnmemiş testis, testisin normal sıcaklık aralığının dışında olduğundan sperm üretimi etkilenebilir. Bu da erkeklerde kısırlık riskini artırabilir.

Testis kanseri riski: İnmemiş testisli erkeklerde, testis kanseri riski normal erkeklere göre daha yüksektir. Bu nedenle, inmemiş testisli erkeklerin düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir.

Testis torsiyonu: İnmemiş testislerde, testis kasık kanalından geçerken sıkışma veya dönme riski vardır. Bu durum testis torsiyonu olarak adlandırılır ve acil cerrahi müdahale gerektirir.

İnguinal fıtık: İnmemiş testis, kasık bölgesindeki kasların zayıf olduğu yerlerden geçerken, kasık fıtığına neden olabilir.

Bu nedenle, erken tanı ve uygun tedavi, inmemiş testisli erkeklerde oluşabilecek ciddi sağlık sorunlarını önleyebilir. 

Utangaç (retraktil) testis nedir?

Muayene sırasında kasık bölgesinde saptanan testis sıvazlama ile normal konumuna indirilebiliyor ve kendiliğinden yukarı kaçmıyor ise utangaç testis olarak isimlendirilir. Bu durum cerrahi gerektirmez ancak bu çocuklar aileleri tarafından ve üroloji hekimlerince takip edilmelidir. Utangaç testisi olan çocukların %25-30’unda testis yukarı kaçabilir ve cerrahi gereksinimi olabilir.